สืบสานงานบุญเดือนสิบ “แซนโฎนตา” ประเพณีอีสานใต้ สุรินทร์-ศรีสะเกษ

สืบสานงานบุญเดือนสิบกับประเพณี “แซนโฎนตา” ของชาวอีสานใต้ สุรินทร์-ศรีสะเกษ
ประเพณีที่สืบทอดกันมาแต่โบราณ งานบุญเดือนสิบของคนไทยเชื้อสายเขมร และพี่น้องอีสานใต้ที่อาศัยอยู่ จ.บุรีรัมย์ จ.สุรินทร์ และจ.ศรีสะเกษ ที่มีพื้นที่ติดกับประเทศกัมพูชา เป็นงานบุญใหญ่ที่พร้อมใจอุทิศส่วนกุศลให้กับบรรพบุรุษที่ล่วงลับไปแล้ว

โฎนตา หมายถึง การทำบุญให้ปู่ย่า ตายาย หรือ บรรพบุรุษที่ล่วงลับไปแล้ว
ประเพณีแซนโฎนตา จึงหมายถึง ประเพณีการเซ่นไหว้ผีบรรพบุรุษ

- Advertisement -

ขั้นตอนพิธีกรรมแซนโฎนตา มีดังนี้
1. การเตรียมอุปกรณ์เครื่องเซ่นไหว้
2. การเซ่นไหว้ศาลปู่ตาประจำหมู่บ้าน
3. การเซ่นไหว้ศาลพระภูมิประจำบ้าน
4. การประกอบพิธีกรรมแซนโฏนตาที่บ้าน
5. การประกอบพิธีกรรมบายเบ็น  (บายเบ็น หมายถึง ข้าวสารท, กระยาสารท)
6. การประกอบพิธีกรรมที่วัด นำของ

* เบ็นตุ้ย หมายถึง สารทเล็ก
* เบ็นทม หมายถึง สารทใหญ่

โดยมีความเชื่อที่ว่าบรรพบุรุษที่ล่วงลับไปแล้วและยังไม่ได้ไปผุดไปเกิดจะถูกปล่อยให้กลับบ้านมารับเครื่องเซ่นไหว้จากลูกหลานได้ปีละครั้ง นั่นก็คือวัน แซนโฎนตา โดยหากบ้านไหนที่ลูกหลานไม่ได้จัดเตรียมของคาวหวานเครื่องเซ่นไหว้ไว้ให้ บรรพบุรุษจะรู้สึกเสียใจเป็นอย่างมาก ทั้งที่บ้านอื่นเขามีเครื่องเซ่นไหว้กิ่น อิ่มหมีพีมัน แต่บ้านตัวเองลูกหลานไม่สนใจ ไม่นึกถึง บรรพบุรุษจะสาบแช่งญาติหรือลูกหลาน ทำให้หากินฝืดเคือง
แต่หากลูกหลานได้สำนึกนึกถึงและร่วมทำบุญแซนโฎนตา บรรพบุรุษจะอวยพรทำให้หากินเจริญรุ่งเรืองต่อไป อีกทั้งยังเป็นกุศโลบาย ที่ต้องการให้ญาติพี่น้องที่อยู่ต่างถิ่นได้กลับมาเจอกัน สืบสานสัมพันธ์ให้แน่นแฟ้นยิ่งขึ้นไป

จังหวัดศรีสะเกษ กำหนดจัดงาน “รำลึกพระยาไกรภักดี ประเพณีแซนโฎนตา บูชาหลักเมือง ลือเลื่องกล้วยแสนหวี”  ในวันที่ 10-12 ตุลาคม 2558 ณ อนุสาวรีย์พระยาไกรภักดีศรีนครลำดวน  อ.ขุขันธ์ จ.ศรีสะเกษ ร่วมงานเซ่นไหว้บรรพบุรษ ศาลหลักเมือง กับขบวนแห่เครื่องเซ่นไหว้อันยิ่งใหญ่ การแสดงศิลปะพื้นบ้านอีสานใต้ การประกวดกล้วยไม้นาๆพรรณที่ลือเลื่อง การประกวดกล้วยน้ำว้าคุณภาพดีของศรีสะเกษ

จังหวัดสุรินทร์ กำหนดจัดงาน “ประเพณีแซนโฎนตาบูชาบรรพบุรุษ” ในวันที่ 10 ตุลาคม 2558 ณ บริเวณอนุสาวรีย์พระยาสุรินทร์ภักดีศรีณรงค์จางวาง อ.เมือง จ.สุรินทร์ ชมขบวนแห่โฎนตา ที่เรียกว่า “จูนโฎนตา” พร้อมด้วยเครื่องเซ่นไหว้บรรพบุรุษอันยิ่งใหญ่ ชมการแสดงวัฒนธรรมพื้นบ้าน เช่น เจรียง ลิเก กันตรึม และอีกมากมายในงาน